LÀI
SƠN
Tên khác:
Khôi trắng.
Tên khoa học:
Ardisia gigantifolia Stapf; thuộc họ
Ðơn nem (Myrsinaceae).
Tên đồng
nghĩa:
Ardisia perpendicularis E.
Walker; A. pseudoverticillata
Merrill; Chloranthus kiangsiensis
Metcalf.
Đặc điểm thực
vật (Mô tả):
Cây bụi hay cây gỗ nhỏ cao 5m; nhánh non có lông ngắn, có tuyến.
Phiến lá to, dài 40-60cm, rộng 12cm, thon đầu nhọn, gốc từ từ hẹp, mép có răng
nhọn; gân phụ 12-16 cặp; cuống 2-6cm. Chùm mang ngù dài ở nách lá; cuống hoa mảnh;
lá đài không chồng lên nhau, cao 1,5mm, có rìa lông, có tuyến, cánh hoa màu hồng,
cao 4-5mm, có tuyến ở mặt ngoài, nhị có bao phấn xoan. Quả tròn, đường kính
5mm. Cây ra hoa tháng 3-6, quả tháng 4-6.
Bộ phận dùng:
Rễ, lá và toàn cây (Radix, Folium et Herba Ardisiae Gigantifoliae).
Phân bố sinh
thái:
Loài nguồn gốc Trung Quốc (Vân Nam) và Việt Nam. Cây mọc ở rừng thưa ẩm
ở độ cao 700m ở Sơn La Hoà Bình, Hà Tây, Hà Bắc, Nam Hà, Ninh Bình qua Nghệ An,
Quảng Trị, Thừa Thiên- Huế tới Kontum (núi Ngọc Linh).
Thu hái, chế
biến:
Thu hái rễ và lá quanh năm. Rễ mang về rửa sạch, thái phiến, phơi
khô, lá dùng tươi hay phơi khô.
Tính vị, tác
dụng:
Vị đắng, nhạt, tính bình, có tác dụng khư phong trừ thấp, hoạt huyết
tán ứ. Toàn cây có vị đắng, hơi cay, tính ấm, có tác dụng hành huyết khư phong
tiêu thũng giảm đau.
Công dụng:
Thường dùng trị 1. Phong thấp đau nhức các khớp xương, phụ nữ đẻ xong bị liệt
bán thân bát toại; 2. Ðòn ngã bị ứ huyết sưng đau.
Liều dùng,
cách dùng:
Dùng 12-30g rễ hoặc toàn cây, sắc nước uống. Lá tươi giã đắp
ngoài trị mụn nhọt sưng đau, mụn loét ở chân, đòn ngã tổn thương.
Post a Comment