LAI
Tên khác:
Dầu lai; trẩu xoan.
Tên khoa học:
Aleurites moluccana (Linnaeus) Willdenow;
thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae).
Tên đồng nghĩa:
Jatropha moluccana
Linnaeus; Aleurites ambinux Persoon; A. commutata Geiseler; A. cordifolia (Gaertner) Steudel; A. javanica Gandoger; A. lanceolata Blanco; A. lobata Blanco; A. triloba J. R. Forster & G. Forster; Camirium cordifolium Gaertner; C.
moluccanum (Linnaeus) Kuntze; C.
oleosum Reinwardt ex Müller Argoviensis; Juglans comirium Loureiro.
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây to cao tới 15m, các cành con có góc, có lông hình sao ngắn.
Lá nhóm họp ở đỉnh cành, hình bầu dục, nguyên hay chia làm 3-5 thuỳ, đầu lá nhọn,
mặt trên màu lục bóng, mặt dưới trăng trắng; ở gốc lá có hai tuyến. Hoa đực và
hoa cái cùng gốc, mọc thành chùm màu trắng. Quả hạch, hình bầu dục ngang có 1-2
hạt hình trứng nhăn nheo, vỏ hạt màu đen. Cây ra hoa tháng 4-7, quả tháng 9-11.
Bộ phận dùng:
Hạt và dầu (Semen et Oleum Aleuritis).
Phân bố, sinh thái, trồng trọt:
Loài phân bố ở Ấn Ðộ, Nam Trung Quốc, Thái Lan, các nước
Ðông Dương, Malaysia, Philippin, Ustralia. Ở nước ta, cây mọc hoang và cũng được
trồng ở các tỉnh miền núi và trung du từ Lào Cai, Hà Giang, Bắc Thái tới Thừa
Thiên-Huế. Gieo trồng bằng hạt, sau 5-6 năm, cây ra hoa quả, mỗi cây có thể cho
tới 2000kg quả mỗi năm.
Thành phần hoá học:
Nhân hạt chứa khoảng 51,67-62,25% dầu nửa khô hay không mau khô,
thành phần chủ yếu gồm các acid olestearic, linoleic, oleic, palmitic, stearic
và glycerin. Vỏ quả chứa tinh dầu, khoảng 0,3%.
Công dụng, cách dùng:
Người ta dùng hạt để ăn sau khi rang và lấy dầu ăn; còn được
dùng trong công nghiệp xà phòng, chế dầu nhờn, thắp sáng, pha sơn, véc ni. Khô
dầu có 50% protein, khử độc làm thức ăn chăn nuôi.
Ở Indonesia, dầu được dùng chữa bệnh lỵ, ỉa chảy, bệnh
spru, bệnh về tóc các tuyến.
Ở Ấn Ðộ và Philippin, dầu hạt cũng được dùng làm thuốc
xổ thay thế dầu Thầu dầu.
Post a Comment