0 LỘC VỪNG HOA CHÙM-Barringtonia racemosa-cây thuốc chữa sởi

LỘC VỪNG HOA CHÙM

Tên khác: 

Chiếc chùm, Tam lang, Mưng, Lộc vừng hoa chum, Chiếc chum, Lộc vừng hoa vàng, Chiếc hoa vàng, Tim lang hoa vàng, Ngọc nhuỵ

Tên khoa học: 

Barringtonia racemosa (Linnaeus) Sprengel; thuộc họ Lộc vừng (Lecythidaceae).

Tên đồng nghĩa: 

Eugenia racemosa Linnaeus; Barringtonia ceylanica (Miers) Gardner ex C. B. Clarke; B. elongata Korthals; B. timorensis Blume; Butonica apiculata Miers; B. ceylanica Miers; B. inclyta Miers; B. terrestris Miers.

Đặc điểm thực vật (Mô tả): 

Cây gỗ có kích thước trung bình. Lá dạng màng, thuôn, xoan ngược hay hình ngọn giáo, thon hẹp rồi thắt lại gần như hình tim trên cuống, có mũi nhọn, dài 10-30cm, rộng 5-10cm, cuống dài 3-7cm. Hoa nhiều, thành bông ở ngọn hay ở bên thòng xuống dài 25-50cm. Quả bằng quả trứng gà, thon hẹp, bao bởi đài hoa tồn tại, có khi có 4 góc thon hẹp, nhẵn. Hạt đơn độc, xoan thuôn. Cây ra hoa tháng 4-7.

Bộ phận dùng: 

Rễ, vỏ, quả, hạt (Radix, Cortex, Fructus et Semen Barringtoniae Racemosae).

Phân bố sinh thái:

Cây mọc rải rác ở khắp nước ta, thường ở gần bờ biển, hay dựa rạch từ Hoà Bình đến Biên Hoà. Còn phân bố ở các nước Lào, Campuchia, Ấn Ðộ, Malaysia, Philippin.

Thành phần hoá học: 

Có glucosid saponin vỏ chứa 18% tanin.

Tính vị, tác dụng:

Rễ đắng, có tính hạ nhiệt. Hạt thơm.

Công dụng, cách dùng: 

Rễ được dùng trị bệnh sởi. Quả dùng trị ho và hen suyễn. Nhân hạt giã ra thêm bột và dầu, dùng trị ỉa chảy. Hạt được dùng trị các cơn đau bụng, và bệnh về mắt, còn dùng để duốc cá.

Ở Ấn Ðộ, rễ làm thông, làm mát, quả trị ho, hen và ỉa chảy, nhân hạt cùng với sữa dùng trị bệnh vàng da và các chứng bệnh về mật; hạt dùng trị đau bụng và bệnh về mắt, hạt và vỏ trị giun, đuốc cá, xổ và sát trùng.

Ở Malaysia, lá hoặc cả rễ và vỏ dùng đắp trị ghẻ và các nốt đậu.

Read more

0 LỘC VỪNG-Barringtonia acutangula -công dụng cách dùng

LỘC VỪNG

Tên khác: 

Chiếc đỏ, Lộc vừng hoa trắng, Chiếc hoa trắng.

Tên khoa học:

Barringtonia acutangula (L.) Gaertn.; thuộc họ Lộc vừng (Lecythidaceae).

Tên đồng nghĩa:

Eugenia acutangula L.; Michelia acutangula (L.) O. Kuntze; Stravadium acutangulum (L.) Miers

Đặc điểm thực vật (Mô tả): 

Cây gỗ trung bình cao 8-10m, cành già màu nâu đen. Lá xoan, thuôn, thon hẹp ở gốc, tù hay hơi có mũi ở đầu, dài 8-12cm, rộng 4-5cm, nhạt màu, cứng, cuống lá ngắn thường có màu đỏ, hoa nhiều, thành chùm dạng bông ở ngọn, mảnh, dài 40cm hay hơn. Quả thuôn hay bầu dục, dài 3cm, dày 2cm, có 4 góc rẽ gần như là cành. Hạt đơn độc. Cây ra hoa tháng 7, quả tháng 9.

Bộ phận dùng: 

Vỏ, thân, quả (Cortex et Fructus Barringtoniae Acutangulae).

Phân bố sinh thái: 

Cây phân bố ở khắp nước ta, mọc hoang ở rừng thưa, bờ bãi hoặc chỗ ẩm mát ở đồng bằng và trung du. Thường mọc ven bờ các ao, đầm, hồ nước ngọt và nước lợ. Còn phân bố ở Lào, Campuchia, Thái Lan, Ấn Ðộ, Mianma, Sri Lanca, Malaysia.

Thu hái, chế biến:

Thu hái vỏ thân quanh năm, thái phiến, phơi khô. Quả thường dùng tươi.

Thành phần hoá học:

 Hạt chứa tanin, gôm nhựa và 2 saponin, một chất cố độc là glucosid - saponin có tên là barringtonin.

Tính vị, tác dụng:

Vỏ se và hạ nhiệt, quả cũng có vị se. Gỗ có tính cầm máu. Rễ rất đắng giải nhiệt, giải khát.

Công dụng, cách dùng: 

Lá non và chồi non mà ta gọi là Lộc vừng có vị chát chát dùng ăn ghém với rau và các thức ăn khác. Vỏ thân thường dùng chữa đau bụng, sốt, ỉa chảy. Liều dùng 8-16g vỏ sắc uống. Dùng nước ép quả bôi chữa chàm. Ta cũng dùng quả làm thuốc duốc cá.

Ở Ấn Ðộ, người ta dùng vỏ cây, rễ và hạt để duốc cá, tuy đắng nhưng không gây độc và cũng dùng hạch quả trộn với sagon dùng điều trị ỉa chảy.

Ở Campuchia, người ta dùng vỏ thân uống trong trị ỉa chảy và bệnh lậu và trị sốt rét. Dùng ngoài lấy vỏ nhai với Cần thăng để lấy nước dùng trị các vết cắn và các vết thương do côn trùng độc cắn. Nước sắc vỏ cũng dùng trị các vết thương. Gỗ ngâm nước cho một chất lỏng có tính cầm máu dùng để uống trong trường hợp kinh nguyệt quá nhiều. Quả nghiền thành bột, trộn với đường dùng trong trường hợp viêm lợi răng.

Read more

0 BÀNG BÍ-Barringtonia asiatica-cây thuốc dùng làm duốc cá

BÀNG BÍ

Tên khác: Chiếc bàng, Bàng (quả) vuông; Bàng bi; Chiếc châu á; Lộc vừng châu Á.

Tên khoa học: Barringtonia asiatica (L.) Kurz, thuộc họ Lộc vừng (Lecythidaceae).

Tên đồng nghĩa: Mammea asiatica L.; Barringtonia speciosa Forst.

Mô tả: Cây gỗ cao đến 15m, không cuống, thon hẹp rồi cụt lại ở gốc, tròn và lõm ở đầu, nhạt màu ở cả hai mặt, mặt dưới bóng hơn, dài 10-20cm, rộng 10-18cm. Hoa thành chùm ở ngọn, dài 10-20cm, có cuống to; lá đài 2, xanh; cánh hoa 4, màu trắng, dài đến 7cm, nhị nhiều. Quả to hình trứng hoặc có hình bốn cạnh nhiều hay ít, đường kính tới 7cm hay hơn. Hạt đơn độc. Hoa tháng 2-3.

Bộ phận dùng: Vỏ và quả (Cortex et Fructus Barringtoniae).

Phân bố sinh thái: Cây của các vùng nhiệt đới và truyền bá từ các đảo của Thái Bình Dương và từ Philippin tới Ấn Độ. Ở nước ta, cây mọc dọc theo bờ biển ở phía Nam từ Khánh Hoà tới Côn Ðảo. Cũng thường được trồng làm cảnh.

Thành phần hoá học: Vỏ chứa một glucosid saponin là barringtonin. Nhân hạt chứa HCN có nồng độ cao.

Tính vị, tác dụng: Gây say.

Công dụng, chỉ định và phối hợp: Quả được dùng ăn như rau, nhưng thường được dùng để duốc cá. Ở Philippin, người ta lại thường dùng vỏ. Ở Ấn Độ, người ta cũng nghiền vỏ và quả rắc vào nước để duốc cá.

www.duoclieu.org

Read more