LỘC VỪNG
Tên khác:
Chiếc đỏ, Lộc vừng hoa trắng, Chiếc hoa trắng.
Tên khoa học:
Barringtonia acutangula (L.) Gaertn.;
thuộc họ Lộc vừng (Lecythidaceae).
Tên đồng nghĩa:
Eugenia acutangula L.; Michelia acutangula (L.) O. Kuntze; Stravadium acutangulum (L.) Miers
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây gỗ trung bình cao 8-10m, cành già màu nâu đen. Lá xoan,
thuôn, thon hẹp ở gốc, tù hay hơi có mũi ở đầu, dài 8-12cm, rộng 4-5cm, nhạt
màu, cứng, cuống lá ngắn thường có màu đỏ, hoa nhiều, thành chùm dạng bông ở ngọn,
mảnh, dài 40cm hay hơn. Quả thuôn hay bầu dục, dài 3cm, dày 2cm, có 4 góc rẽ gần
như là cành. Hạt đơn độc. Cây ra hoa tháng 7, quả tháng 9.
Bộ phận dùng:
Vỏ, thân, quả (Cortex et Fructus Barringtoniae Acutangulae).
Phân bố sinh thái:
Cây phân bố ở khắp nước ta, mọc hoang ở rừng thưa, bờ bãi hoặc chỗ ẩm
mát ở đồng bằng và trung du. Thường mọc ven bờ các ao, đầm, hồ nước ngọt và nước
lợ. Còn phân bố ở Lào, Campuchia, Thái Lan, Ấn Ðộ, Mianma, Sri Lanca, Malaysia.
Thu hái, chế biến:
Thu hái vỏ thân quanh năm, thái phiến, phơi khô. Quả thường dùng
tươi.
Thành phần hoá học:
Hạt chứa tanin, gôm nhựa và 2 saponin, một chất cố độc là glucosid
- saponin có tên là barringtonin.
Tính vị, tác dụng:
Vỏ se và hạ nhiệt, quả cũng có vị se. Gỗ có tính cầm máu. Rễ rất đắng
giải nhiệt, giải khát.
Công dụng, cách dùng:
Lá non và chồi non mà ta gọi là Lộc vừng có vị chát chát dùng ăn
ghém với rau và các thức ăn khác. Vỏ thân thường dùng chữa đau bụng, sốt, ỉa chảy.
Liều dùng 8-16g vỏ sắc uống. Dùng nước ép quả bôi chữa chàm. Ta cũng dùng quả
làm thuốc duốc cá.
Ở Ấn Ðộ, người ta dùng vỏ cây, rễ và hạt để duốc cá,
tuy đắng nhưng không gây độc và cũng dùng hạch quả trộn với sagon dùng điều trị
ỉa chảy.
Ở Campuchia, người ta dùng vỏ thân uống trong trị ỉa
chảy và bệnh lậu và trị sốt rét. Dùng ngoài lấy vỏ nhai với Cần thăng để lấy nước
dùng trị các vết cắn và các vết thương do côn trùng độc cắn. Nước sắc vỏ cũng
dùng trị các vết thương. Gỗ ngâm nước cho một chất lỏng có tính cầm máu dùng để
uống trong trường hợp kinh nguyệt quá nhiều. Quả nghiền thành bột, trộn với đường
dùng trong trường hợp viêm lợi răng.
Post a Comment