LẺ BẠN
Tên khác:
Bạng hoa, Sò huyết, Tử vạn niên thanh.
Tên khoa học:
Tradescantia discolor L'Hér.; thuộc họ
Thài lài (Commelinaceae).
Tên đồng nghĩa:
Rhoeo discolor (L'Hér.)
Hance
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây thảo to, sống nhiều năm. Thân cao 30-45cm, đường kính
2,5-5cm, phủ bởi bẹ lá, không phân nhánh. Lá dài 18-28cm, rộng 3-5cm, không cuống,
có bẹ; mặt trên lá màu lục, mặt dưới có màu tía. Cụm hoa hình tán dựng trong 2
cái mo úp vào nhau, nom như sò. Hoa có lá đài, 3 cánh hoa màu trắng vàng, 6 nhị
gần bằng nhau, bầu 3 ô. Quả nang dài 3-4mm, 3 ô, mở thành 3 mảnh vỏ, chứa một hạt
có góc và cứng. Cây ra hoa vào mùa hè.
Bộ phận dùng:
Hoa và lá (Flos et Folium Tradescantiae).
Phân bố sinh thái:
Cây từ châu Mỹ nhiệt đới được truyền vào nước ta. Thường được trồng
làm cảnh vì màu lá tím đẹp; cụm hoa hình đặc biệt, màu dịu dàng, đẹp mắt.
Thu hái, chế biến:
Thu hái hoa và lá quanh năm. Phơi trong râm. Cũng thường dùng tươi.
Tính vị, tác dụng:
Lẻ bạn có vị ngọt và nhạt, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt nhuận phế,
hoá đờm chống ho, lương huyết giải độc.
Công dụng:
Thường dùng chữa: 1. Viêm khí quản cấp và mạn, ho gà; 2. Lao bạch huyết; 3. Chảy
máu cam; 4. Lỵ trực trùng, đái ra huyết;
Liều dùng, cách dùng:
Dùng 15-30g lá, 20-30 mảnh hoa, dạng thuốc sắc.
Bài thuốc:
1. Viêm khí quản
cấp: Hoa lẻ bạn 10g thêm đường và cho nước lượng gấp đôi, đun sôi uống.
2. Lao bạch
huyết: Lá Lẻ bạn tươi 30-60g sắc uống.
3. Viêm khí quản
mạn tính: Lá lẻ bạn 15g, Núc nắc 3g sắc uống.

