LINH CHI
Tên khác:
Nấm lim.
Tên khoa học:
Ganoderma lucidum (Leyss ex Fr)
Karst; thuộc họ Nấm lim (Ganodermataceae).
Đặc điểm (Mô tả):
Nấm một năm hoặc nhiều năm có thể có dạng mũ với một vài cuống dài
đính lệch về phía bên. Các tầng ống tròn. Lớp vỏ trên của mũ và cuống có màu
sơn bóng đỏ hoặc vàng, xám đỏ hay đen. Bào tử hình trứng, có hai lớp vỏ (lớp
ngoài nhẵn, lớp trong sần sùi) với một đầu tù.
Bộ phận dùng:
Thể quả (Ganoderma Lucidum), thường gọi là Linh chi.
Phân bố sinh thái:
Nấm mọc ở rừng thường xanh, sống hoại sinh trên thân gỗ, trên thân
cây mục chết của nhiều loài cây lá rộng và trên gốc cây và rễ cây phù nổi trên
mặt đất ở rừng Lạng Sơn, Bắc Thái, Hoà Bình, Quảng Ninh cho tới Lâm Ðồng. Nấm
linh chi phát triển mạnh vào mùa hè.
Thu hái:
Thu
hái nấm tự nhiên, và hiện nay đã gây trồng tạo nguyên liệu cung cấp cho nhu cầu
trồng nước. Ðã có nấm khô và các chế phẩm từ nấm linh chi lưu hành trên thị trường.
Thành phần hoá học:
Trong nấm có các thành phần tính theo %: Nước 12-13; lignin 13-14,
hợp chất có nitơ 1,6-2,1; hợp chất phenol 0,08-0,1; tro 0,022, cellulose 54-56;
chất béo 1,9-2; chất khử 4-5 hợp chất steroid 0,14-0,16. Còn có các acid amin,
protein, saponin, steroid dầu béo và nhiều men.
Trong nấm, có germanium mà hàm lượng cao hơn trong
nhâm sâm đến 5-8 lần.
Tính vị, tác dụng:
Nấm linh chi vị nhạt, tính ấm, có tác dụng tư bổ cường tráng. Người
ta biết là germanium giúp khí huyết lưu thông, làm tăng sức cho tế bào hấp thụ
ô xy tốt hơn. Lượng polysacharit cao có trong Linh chi làm tăng sự miễn dịch của
cơ thể, làm mạnh gân, cô lập và diệt các tế bào ung thư. Acid ganodermic có tác
dụng chống dị ứng và chống viêm.
Công dụng:
Thường được chỉ định dùng trị 1. Suy nhược thần kinh, chóng mặt, mất ngủ; 2.
Viêm khí quản mạn tính, bệnh ho lao do nhiễm bụi silic; 3. Viêm gan, huyết áp
cao; 4. Ðau mạch vành tim, tăng cholesterol huyết; 5. Ðau dạ dày, chán ăn; 6.
Thấp khớp, thống phong.
Liều dùng, cách dùng:
Ngày dùng 3-10g, dạng thuốc
sắc. Dùng ngoài xông trị viêm mũi. Nói chung, linh chi được sử dụng làm thuốc để
bồi bổ cơ thể, làm giảm chất béo và chất đường trong máu, nâng cao tính miễn dịch
của cơ thể, kéo dài quá trình lão hoá của các cơ quan trong cơ thể.
Bài thuốc:
1. Ðau gan mạn
tính, hen phế quản: Linh chi nghiền thành bột khô mỗi lần 1-2g uống với nước
nóng, ngày uống 3 lần. Thông thường nhất, người ta dùng nấm phơi sấy khô, thái
mỏng hoặc tán thành bột đun sôi kỹ trong vòng 15-30 phút rồi lấy nước uống
trong ngày. Nước sắc nấm linh chi có mùi thơm, vị hơi đắng, có thể thêm đường
hay mật ong vào cho dễ uống.
2. Suy nhược
thần kinh, mất ngủ: Linh chi 3-10g, sắc riêng, hoặc phối hợp với Long nhãn
và quả Dâu mỗi vị 10g cùng sắc uống.
