KIỆU
Tên khoa học:
Allium chinense G. Don (A. bakeri
Regel.); thuộc họ Hành (Liliaceae).
Tên đồng nghĩa:
Allium bakeri Regel; A. bodinieri H. Léveillé & Vaniot; A. martini H. Léveillé & Vaniot; Caloscordum exsertum Lindley.
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây thảo nhỏ có thân hành màu trắng, hình trái xoan thuôn, bao
bởi nhiều vẩy mỏng. Lá mọc ở gốc, hình dải hẹp, nửa hình trụ, dài 15-60cm, rộng
1,5-4mm. Cụm hoa hình tán kép trên một cuống hoa dài 15-60cm, mang 6-30 tán hoa
màu hồng hay màu tím.
Bộ phận dùng:
Cả cây (bỏ rễ) (Herba Allii Chinensis).
Phân bố sinh thái:
Cây nguồn gốc từ Trung quốc. Kiệu được dùng rộng rãi ở nông thôn để lấy
củ muối dưa, làm gia vị hay làm thức ăn.
Tính vị, tác dụng:
Kiệu có vị cay đắng, tính ấm; có tác dụng làm ấm bụng, tán khí kết,
khỏi đầy hơi, bổ thận khí, mạnh dương; còn có tác dụng lợi tiểu.
Công dụng:
Kiệu cũng dùng chữa đái dắt và bạch trọc như hành củ. Lại dùng chữa phụ nữ có
thai bị lạnh đau bụng, trị lỵ, ngã ngất hôn mê, bỏng. Nếu ăn được đều thì chịu
được rét lạnh, bổ khí, điều hoà nội tạng, cho người ta béo khoẻ.
Bài thuốc:
1. Chữa phụ nữ
có thai bị lạnh đau bụng, thai không yên: Dùng Kiệu 32g, Đương quy 8g, sắc
uống.
2. Chữa đi lỵ:
Dùng một nắm Kiệu nấu cháo ăn.
3. Chữa bị bỏng:
Dùng Kiệu giã nhỏ, hoà với mật, vắt lấy nước bôi thì chóng lành (theo Lê Trần Đức).
4. Chữa tự
nhiên ngã ngất hôn mê như chết, hoặc trong khi ngủ mà bỗng dưng bị chết là do
trúng khí độc: Lấy Kiệu giã vắt lấy nước cốt, nhỏ vào mũi sẽ tỉnh.
Post a Comment