KHUY ÁO NHẴN
Tên khác:
Hắc châu gần trụi, Nhất đóa vân, Vạn lý hương, Hiệp hiệp hải đồng.
Tên khoa học:
Pittosporum glabratum Lindley; thuộc
họ Khuy áo (Pittosporaceae).
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây bụi thường xanh cao 2-3m, nhánh non không lông. Lá mọc so
le, thường tập trung ở đầu cành. Phiến lá hình trái xoan ngược, dài 5-10cm, rộng
2-3cm, đầu nhọn, mép hơi lượn sóng, hai mặt đều bóng, gân phụ 6-10 cặp, cuống
lá dài 5-10mm. Hoa màu vàng nhạt, mọc thành ngù ngắn ở ngọn cành, cao 1,5cm, lá
đài 5, nhị 5, bầu không lông. Quả nang hình thoi rộng, cao 2-2,5cm, mở thành 3
mảnh vỏ nạc mỏng, chứa 15-20 hạt hình cầu, to 4mm, màu đỏ. Cây ra hoa tháng
2-4, có quả tháng 12-1.
Bộ phận dùng:
Rễ, hạt và lá (Radix, Semen et Folium Pittospori).
Phân bố sinh thái:
Cây mọc ở rừng thưa một số nơi ở Lào cai (Sapa), Ninh bình. Còn phân
bố ở Nam Trung quốc, Campuchia.
Thu hái, chế biến:
Rễ và lá quanh năm; rễ rửa sạch, thái phiến, phơi khô; lá phần lớn
dùng tươi hay phơi khô. Thu hái quả chín vào mùa thu-đông, phơi khô, bỏ vỏ lấy
hạt phơi tiếp đến khô.
Tính vị, tác dụng:
Rễ có vị ngọt và cay, tính hơi ấm, có mùi thơm; có tác dụng khư
phong, giảm đau, tán ứ. Hạt có vị đắng, tính bình, có tác dụng tiêm viêm, làm
tăng tiết nước bọt, giải khát. Lá có vị đắng, tính bình; có tác dụng tiêu viêm,
cầm máu.
Công dụng:
Rễ dùng chữa 1. Phong thấp viêm khớp, đau dây thần kinh toạ, bị thương gẫy
xương, di chứng bại liệt của trẻ em; 2. Đau dạ dày, đau răng; 3. Huyết áp cao,
suy nhược thần kinh.
Liều dùng, cách dùng:
Dùng 15-30g, dạng thuốc sắc. Hạt dùng chữa viêm họng sốt, khát
nước, viêm ruột. Dùng 10g, dạng thuốc sắc. Lá dùng ngoài trị rắn độc cắn, mụn
nhọt sưng lở, viêm mủ da, vết thương chảy máu, viêm da dị ứng. Giã nhỏ đắp tại
chỗ, hoặc nấu nước tắm rửa. Có thể dùng lá khô tán bột rắc vết thương chảy máu.
Post a Comment