KHOAI CA
Tên khác:
Sơn dịch, Mã đậu linh.
Tên khoa học:
Aristolochia indica L.; thuộc họ Nam mộc
hương (Aristolochiaceae).
Đặc điểm thực vật:
Cây thảo sống nhiều năm, mọc leo quấn, không lông,
có rễ to. Lá có phiến xoan, thon, gốc cắt ngang hay hình tim, 5 gân, gân phụ
4-6 cặp, cuống 1cm. Hoa 2-3 ở nách; lá bắc nhỏ; bao hoa không lông, dài 3-4cm,
bầu tròn, phiến hoa thuôn, nhị 6, đầu nhuỵ 6. Quả nang dài 3-4cm; hạt có cánh.
Bộ phận dùng:
Rễ, lá (Radix
et Folium Aristolochiae).
Phân bố sinh thái:
Mùa hoa
tháng 5, có quả tháng 6-9. Tái sinh chồi ở thân vào mùa xuân. Cây mọc trên đất
rừng, sống dưới tán rừng thưa, ưa ẩm, mát, ở độ cao 500-700 m. Trước kia có trồng
ở Thảo Cầm Viên (Sài Gòn), nay không còn. Trong nước: cây có thấy ở Gia Lai,
Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu.Trên thế giới cây phân bố Ấn Độ, Srilanka.
Thành phần hoá học:
Rễ chứa
một glucosid kết tinh, một chất glucosid đắng ở trạng thái vi kết tinh gọi là
acid isoaristolochic, allantoin, 0,05% alkaloid aristolochin, tinh dầu chứa hợp
chất carbonyl và một lượng nhỏ dầu với mùi của isovanilin. Còn có 0,52% tinh dầu.
Tính vị, tác dụng:
Rễ có vị
đắng và gây buồn nôn. Toàn cây có vị đắng, mùi thơm yếu, có tác dụng bổ, kích
thích, điều kinh, gây nôn.
Công dụng:
Toàn cây dùng trị ăn uống kém ngon, sốt rét định kỳ, thủy thũng
Ở Ấn độ, toàn cây được dùng thông thường làm thuốc bổ kích thích; rễ được
sử dụng dưới dạng bột trộn với mật ong dùng trị bạch biến; dịch lá dùng trị rắn
cắn.
Post a Comment