HÀNH BIỂN
Tên khoa học: Drimia maritima (L.) Stearn; thuộc họ
Hành biển (Hyacinthaceae).
Tên đồng nghĩa: Scilla maritima L.; Urginea maritima (L.) Baker
Mô tả: Cây thảo
mọc thẳng sống nhiều năm cao 18-20cm, có củ to 10-15cm, màu nâu đo đỏ nhiều lá
vẩy kết hợp. Lá hẹp, dài 30-40cm hay hơn, không lông. Cụm hoa xuất hiện khi cây
trụi lá, vào mùa hè, cao 30-150cm, có lá bắc dài 1,2-1,5cm, mỏng, màu lục mốc mốc.
Hoa có 3 lá đài, 3 cánh hoa cao 1cm màu trăng trắng, 2 nhị, 3 lá noãn; cuống
hoa dài 1,5cm. Quả nang có 3 góc, mỗi ngăn có 3-4 hạt. Cây rụi lá vào mùa hè và
xuất hiện lá mới vào mùa thu đông.
Bộ phận dùng: Củ
(Bulbus
Scillae). Có thể dùng toàn cây.
Phân bố sinh thái:
Cây gốc sống ở Địa Trung Hải, được nhập trồng làm thuốc nhưng chưa phát triển rộng.
Thu hái: Củ vào
mùa hè, dùng tươi hay phơi khô.
Thành phần hóa học:
Củ chứa glucoscillaren A, scillaren A, proscillaridin A, scillaridin A,
scilliglancoside, scilliphaeoside, glycoscilliphaêoside, scillicyanoside,
scillicoeloside, scillazuroside, scillicryptoside. Còn có các flavonoid và
stigmasterol, phytosterol và oxalat calcium.
Tính vị, tác dụng:
Vị ngọt và hắc đắng, không mùi, tính mát, hơi độc; có tác dụng trợ tim, lợi tiểu,
long đờm, tiêu viêm.
Công dụng, cách dùng:
ở châu Âu, châu Phi, người ta dùng nước ngâm và nước sắc hoa để diệt sâu bọ.
Dùng làm thuốc thông tiểu, nhất là trong viêm thận và bí đái nitơ; còn dùng làm
thuốc long đờm trong bệnh khí thũng phổi, ho gà, viêm phế quản.
Liều dùng:
0,10-0,30g mỗi ngày, tối đa 1g trong 24 giờ.
Cũng dùng làm thuốc diệt chuột và diệt sâu bọ (cắt nhỏ củ,
đồ với hơi cồn acetic, sau đó đun sôi với cồn acetic, lọc lấy riêng nước ra, bã
còn lại chiết bằng cồn sôi; hợp cả hai thứ dịch chiết lại và cô tới độ cao mềm;
Cao này có tác dụng mạnh gấp 4 lần bột, gấp 3 lần cao chế theo phương pháp
thông thường).
Ghi chú: Toàn
cây có độc. Nó gây viêm ống tiêu hoá, nôn mửa, đi ỉa lỏng, làm mất sự bài niệu,
do đó không dùng Hành biển khi viêm thận hay viêm ruột. Nếu dùng quá liều hoặc
dùng lâu ngày sẽ có các triệu chứng đái ra máu, vô niệu, nôn mửa, ỉa chảy, mạch
nhanh và nhỏ, vật vã, chết do ngừng tim.
www.duoclieu.org
Post a Comment