LỘC MẠI
Tên khác:
Lộc mại ấn, Lộc mại lá bầu, Mại mại, Mọ trắng, Lộc ma, Ching hôi, Bồ lốt.
Tên khoa học:
Claoxylon indicum (Reinwardt ex Blume) Hasskarl; thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae).
Tên đồng nghĩa:
Erytrochilus indicus Reinwardt
ex Blume; Claoxylon parviflorum
Hooker & Arnott (1837), not A. Jussieu (1824).
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây gỗ nhỏ hay lớn, có thể cao đến 15m. Lá đa dạng, có phiến bầu
dục, dài 10-14 (30)cm gốc có khi hơi lõm, mép có răng thưa nằm, mỏng có lông
dày hay thưa, có đốm trong cuống ngắn hay dài đến 10cm. Chùm hoa dài, có lông
dày, thưa ở hoa đực, dài 20cm, ngắn ở chùm cái, hoa đực có 15-25 nhị, hoa cái
có bầu 2-3 ô, mỗi ô 1 noãn. Quả nang có lông dày, cao cỡ 1cm, hạt dài 3mm, màu
trắng. Cây ra hoa tháng 5-8, có quả tháng 7.
Bộ phận dùng:
Rễ, lá (Radix et Folium Claoxyli Indici).
Phân bố sinh thái:
Loài nguồn gốc Ấn Ðộ, Nam Trung Quốc, Việt Nam, Philippin. Ở nước ta
cây mọc ở rừng thường xanh và ở đồi vùng đồng bằng và trung du ở độ cao dưới
700m từ Lào Cai tới Kiên Giang.
Thu hái, chế biến:
Thu hái lá, rễ quanh năm, rửa sạch rễ, thái phiến, phơi khô để dùng.
Tính vị, tác dụng:
Lá có tính tẩy xổ. Rễ có vị nhạt, tính bình, ít độc, có tác dụng khư
phong trừ thấp, tán ứ giảm đau.
Công dụng, cách dùng:
Lá non nấu canh ăn được. Lá giã nát, thêm muối và nước vo gạo,
nướng nóng đem bọc chữa quai bị, thấp khớp. Ở Java, lá thường dùng làm bột đắp.
Ở Trung Quốc, rễ được dùng chữa viêm khớp do phong
thấp, lưng gối đau mỏi, ngoại thương bầm đau, cước khí thuỷ thũng. Liều dùng mỗi
lần 16-24g dược liệu khô, hoặc 24-40g dược liệu tươi sắc uống.
Bài thuốc:
1. Ðau dây thần
kinh toạ: Lộc mại 30g, Từ trường khanh (Cymanchum
paniculatum) 18g, Dây đau xương 30g, Cơm cháy 30g sắc nước uống. Ghi chú:
Người cơ thể suy nhược, phụ nữ chửa không được dùng.
2. Ðau lưng: Lộc
mại 15g, Ngũ gia bì gai 30g, Mò mâm xôi 30g nấu sôi uống.
Post a Comment