LAN CAU TÍM-Spathoglottis plicata-chữa đau mỏi chân tay

LAN CAU TÍM

Tên khác:

Cau diệp, Chu đỉnh lan.

Tên khoa học: 

Spathoglottis plicata Blume; thuộc họ Lan (Orchidaceae).

Tên đồng nghĩa: 

Bletia angustifolia Gaudich.; Calanthe poilanei Gagnep.; Paxtonia rosea Lindl.; Phaius rumphii Blume; Spathoglottis angustifolia (Gaudich.) Benth. & Hook.f.; Spathoglottis augustorum Rchb.f.; Spathoglottis daenikeri Kraenzl.; Spathoglottis deplanchei Rchb.f.; Spathoglottis lilacina Griff.; Spathoglottis plicata var. minahassae Schltr.; Spathoglottis rosea (Lindl.) G.Nicholson; Spathoglottis spicata Lindl.; Spathoglottis vieillardii Rchb.f.

Đặc điểm thực vật (Mô tả): 

Cây thảo địa sinh, cao đến 1m. Lá nhiều, mọc ở gốc, có bẹ ở đáy và tạo thành một thân giả cao 7cm, cuống dài 10-15cm, phình ở phần gốc, hẹp ở đoạn giữa, phình rộng đầu về phía trên thành phiến hình dải lụa, dài 30-40cm, rộng 2-3cm. Chùm hoa đứng cao 60-90cm, mang 3-4 lá như vẩy; lá bắc không rụng, cuống 2cm; bầu 15-17mm, có lông mịn, tím; phiến hoa tim tím hay trắng tro, môi có thuỳ bên to, tím đậm và hai cục chai vàng. Quả nang to bằng ngón tay cái. Cây ra hoa quanh năm. 

Chu đỉnh lan: Spathoglottis plicata Blume

Bộ phận dùng: 

Toàn cây (Herba Spathoglottis Plicatae).

Phân bố sinh thái: 

Loài nguồn gốc từ Sri Lanca, Ấn Ðộ, Nam Trung Quốc, quần đảo Ryukyu, Mianma, Thái Lan, Malaysia, Philippin, Indonesia. Bắc Úc châu, quần đảo Tây Thái Bình Dương. Ở nước ta, có ở Ðắc Lắc, Ninh Thuận, Bình Thuận và cũng được trồng phổ biến từ  Bắc tới Nam.

Công dụng, cách dùng: 

Ở Malaysia, người miền núi Pêrak sử dụng toàn cây để lấy nước chườm nóng, đồng thời cũng dùng uống một lượng nhỏ trị đau mỏi.

Ghi chú:

Có loài Cau diệp ngà (Spathoglottis eburnea Gagnep.), có củ hình nón, to bằng hạt dẻ, ít xơ, dùng ăn được.

Tài liệu tham khảo:

Võ Văn Chi (2013), Từ điển cây thuốc Việt Nam Tập I, Nhà xuất bản Y Học
Trần Hợp (1998), Phong lan Việt Nam, NXB Nông nghiệp, trang 194.
Flora of China, Vol. 25 Page 3, 4, 287
The Plant List 2013