LÁ DIỄN
Tên khác:
Cây gan heo, Cửu căn.
Tên khoa học:
Dicliptera
chinensis (Linnaeus) Jussieu; thuộc họ Ô rô (Acanthaceae).
Tên đồng nghĩa:
Justicia chinensis
Linnaeus; Diapedium chinense
(Linnaeus) K. D. Koenig & Sims; Dicliptera
burmanni Nees; D. roxburghiana
Nees.
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây thảo sống hằng năm hay vài ba năm, cao 30-80cm. Thân và
cành non có 4 cạnh, có lông tơ, các mấu phình to tựa như đầu gối. Lá mọc đối.
màu xanh lục, phiến lá hình trứng thuôn, dài 2-7cm, rộng 2-4cm, đầu và gốc đều
nhọn, có lông thưa. Hoa màu trắng hồng, mọc thành xim ở nách lá và ở đầu cành.
Các lá bắc hình trái xoan dài 8-11mm, các tiền diệp hẹp. Quả nang ngắn có lông
tơ ở phía đầu. Hạt dẹt. Cây ra hoa từ mùa đông đến mùa hạ.
Bộ phận dùng:
Toàn cây (Herba Diclipterae Chinensis).
Phân bố sinh thái:
Cây nguồn gốc vùng lục địa Ðông Nam á châu, mọc hoang ở chỗ ẩm ướt và
cũng được trồng để lấy lá nấu canh hay làm thuốc.
Thu hái:
Có
thể thu hái toàn cây quanh năm, dùng tươi hay phơi khô.
Tính vị, tác dụng:
Lá diễn có vị ngọt nhạt, tính mát; có tác dụng thanh nhiệt, tiêu
viêm, lợi tiểu, làm mát máu, sinh tân dịch.
Công dụng, cách dùng, liều dùng:
Thường dùng trị: 1. Cảm mạo, sốt cao; 2. Viêm phổi nhẹ,
viêm ruột thừa cấp; 3. Viêm gan cấp, viêm kết mạc; 4. Viêm ruột, lỵ; 5. Phong
thấp viêm khớp; 6. Giảm niệu, đái ra dưỡng trấp. Dùng 30-60g cây khô hay
60-120g cây tươi sắc uống. Dùng ngoài trị lở sưng, rôm sẩy, mụn nhọt, bỏng rạ,
dùng lá tươi giã nát xoa.
Bài thuốc:
Cảm mạo và sốt: Dùng cây lá diễn, Ðơn buốt, Rau máu, mỗi vị 45 g sắc uống.
Ghi chú:
Nhân
dân cũng dùng lá nấu canh ăn với thịt lợn, ngon như rau Bồ ngót, dùng làm thuốc
mát gan.
Post a Comment