KÉ HUYẾT
Tên khác:
Ké khuyết.
Tên khoa học:
Urena sinuata L.; thuộc họ Bông (Malvaceae).
Tên đồng nghĩa:
U. procumbens L.; U. lobata var. sinuata (L.)
Gagnep.
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây nhỏ cao 30-60cm, thân non có lông. Lá hình tim gần như tròn, dài 1,5-2,5cm,
có 3-6 thuỳ sâu đến 1/3-1/2, có lông mịn. Hoa đơn độc ở nách lá, màu hồng; lá
đài phụ hẹp; ống nhị sinh sản ở 1/4 cuối. Quả nang có gai móc.
Bộ phận dùng:
Toàn cây và rễ
(Herba
et Radix Urenae Sinuatae).
Phân bố sinh thái:
Loài phân
bố ở Ấn độ, Trung quốc, Việt Nam. Ở nước ta, cây mọc rải rác ở nhiều nơi, nhất
là ở vùng đồng bằng.
Thu hái:
Có thể thu hái toàn
cây và rễ quanh năm, rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô dùng dần.
Tính vị, tác dụng:
Vị đắng,
tính bình; có tác dụng khư phong trừ thấp, giải độc tiêu thũng.
Công dụng:
Ở Ấn độ, rễ cây được dùng đắp ngoài trị chứng đau thắt lưng.
Ở Trung quốc, cây được dùng trị 1. Phong thấp tê đau, lưng gối đau mỏi,
đòn ngã ứ tích sưng đau; 2. Rắn độc cắn, ung thũng sang độc.
Liều dùng, cách dùng:
Ngày
dùng 15-30g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài lấy cây tươi giã nát đắp.
Bài thuốc:
1. Viêm gan siêu vi: Rễ Ké
khuyết, rễ Mỏ quạ ba mũi (cây Chá), rễ Rung rúc (Lão thử nhĩ) mỗi thứ 30g; Mã đề
kim (Hoàng đản thảo) 15g. Sắc uống ngày 1 thang, uống liền 5 ngày.
2. Đau bụng kinh: Rễ Ké khuyết
15-30g, Ích mẫu thảo 15g. Sắc uống.
3. Phong độc lưu chú, mụn rộp:
Toàn cây Ké khuyết 120g, Thịt dê 240g, thêm nửa nước nửa rượu hầm trong 3 giờ,
uống.
4. Tuyến giáp trạng sưng to:
Rễ Ké khuyết 60g, Thịt heo cỏ 90g. Lấy rễ Ké khuyết rửa sạch, phiến mỏng, phơi
khô, sao qua, sắc lấy nước. Thịt heo hầm lấy nước, hòa với nước sắc thuốc, chia
2 lần uống. Mỗi ngày 1 thang.
5. Lao tổn dẫn đến đau ê thắt
lưng, đùi vế: Rế Ké khuyết 60g, Ngũ gia bì 20g, Giò heo 1 cái. Dùng nửa nước
nửa rượu hầm lửa nhỏ 2 giờ, thêm chút muối ăn cái uống nước.
6. Phù thũng do tim: Rễ Ké
khuyết 30g, Thịt heo cỏ 60g. Rửa sạch thêm nước hầm 2 giờ, bỏ bã lấy nước chia
uống 2 lần.
7. Té ngã tổn thương dạ dày gây
nôn mửa ăn không được, ăn vào liền nôn ra: Rễ tươi Ké khuyết 60g, Đường đỏ
15g. Dùng nước sôi chưng lấy nước chia uống 3-5 lần.
8. Huyết trắng quá nhiều: Rễ
Ké khuyết 30-50g, Thịt heo cỏ 90g. Rễ Ké khuyết thêm nước chưng 2 giờ, Thịt heo
nấu riêng lấy nước canh hòa nước thuốc, chia uống 2-3 lần.
9. Mày đay: Hoa khô Ké khuyết
15g, hãm nước sôi uống trong ngày, liên tục 3-5 ngày.
Post a Comment