HUYẾT DỤ
Tên khác:
Phát dụ, Long huyết.
Tên khoa học:
Cordyline
fruticosa (Linnaeus) A. Chevalier; thuộc họ Măng tây (Asparagaceae).
Tên đồng nghĩa:
Convallaria
fruticosa Linnaeus; Aletris chinensis
Lamarck; Asparagus terminalis Linnaeus,
nom. illeg. (included C. fruticosa); Cordyline terminalis (Linnaeus) Kunth; C. terminalis var. ferrea (Linnaeus) Baker; Dracaena
ferrea Linnaeus, nom. illeg. (included C.
fruticosa); D. terminalis
(Linnaeus) Linnaeus; Taetsia ferrea
(Linnaeus) Medikus; T. fruticosa
(Linnaeus) Merrill; T. terminalis
(Linnaeus) W. Wight ex Safford.
Đặc điểm thực vật (Mô tả):
Cây nhỏ cao cỡ 1-2m. Thân mảnh to bằng ngón
tay cái, mang nhiều vết sẹo của những lá đã rụng. Lá mọc tập trung ở ngọn, dài
20-35cm, rộng 1,2-2,4cm, màu đỏ tía; có thứ lá mặt trên màu đỏ, mặt dưới màu
xanh. Hoa màu trắng pha tím, mọc thành chuỳ dài ở ngọn thân. Quả mọng chứa 1-2
hạt.
Bộ phận dùng:
Hoa, lá và rễ (Flos, Folium et Radix
Cordylines).
Phân bố sinh thái:
Cây của Á châu nhiệt đới, trồng làm cảnh phổ
biến ở nhiều nơi.
Thu hái, chế biến:
Thu hái hoa vào mùa hè. Khi trời khô ráo, cắt
lá, loại bỏ lá sâu, đem phơi hay sấy nhẹ đến khô. Rễ thu hái quanh năm, rửa sạch,
phơi khô.
Tính vị, tác dụng:
Huyết dụ có vị hơi ngọt, tính bình; có tác dụng
làm mát huyết, cầm máu, tán ứ định thống.
Công dụng, cách dùng, liều dùng:
Thường được dùng trị lao phổi với ho thổ huyết,
rong huyết, băng huyết, lậu huyết, kinh nguyệt ra quá nhiều, kiết lỵ ra máu,
phong thấp, đau nhức xương, chấn thương bị sưng. Cũng dùng chữa viêm ruột, lỵ.
Dân gian còn dùng trị ho gà của trẻ em. Ngày dùng 6-10g lá, 5-6g rễ, 10-15g
hoa, dạng thuốc sắc hoặc hoàn tán, dùng riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc
khác. 1. Chữa băng huyết, phối hợp với buồng cau điếc (buồng cau không ra quả,
bị héo khô), rễ Cỏ tranh, Cỏ gừng; 2. Ho ra máu, phối hợp với Trắc bá, Thài lài
tía sao đen; 3. Đái ra máu, phối hợp với củ Ráng, lá Lấu, lá Tiết dê, lá Cây muối.
Không nên dùng trước khi sinh nở, hoặc sinh rồi còn sót nhau.
Ở Ấn Độ, phần dưới
của thân rễ dùng ăn với Trầu không như là thuốc trị ỉa chảy.
Bài thuốc.
1. Viêm ruột, lỵ: Lá tươi 60-100g (hoặc 10-15g hoa khô) sắc nước
uống.
2. Tiểu tiện ra máu, lao phổi, thổ huyết, mất
kinh: lá Huyết dụ tươi
60-100g (hoặc rễ khô 30-60g). Đun sôi lấy nước uống.
Post a Comment