HOÀNG LIÊN GAI
Tên khác: Hoàng
mù, Hoàng mộc.
Tên khoa học: Berberis
wallichiana DC.; thuộc họ Hoàng liên gai (Berberidaceae).
Đặc điểm thực vật:
Cây bụi nhỏ cao 2-3m phân nhánh nhiều; gỗ màu vàng; cành có gai chẻ ba dài
1-2cm, mọc dưới các cụm lá. Lá đơn, thuôn nhọn, dài 4-7cm, rộng 1-1,5cm, mép có
răng thưa, dày cứng, không lông; gân phụ 6-7 cặp; cuống 4-6mm; Hoa nhỏ màu vàng
tập hợp thành chùm hay chuỳ ngắn; cuống hoa dài 5-7 (-12)mm; lá đài 9-15 xếp 2
vòng; 6 cánh hoa xếp 2 vòng; nhị 6, có chỉ nhị xúc ứng động, bao phần mở bằng
hai nắp; bầu 1 ô; noãn 1. Quả mọng, màu đỏ sau đen đen, chứa 3-4 hạt. Cây ra hoa
tháng 5-7; quả tháng 10 đến tháng 2 năm sau.
Bộ phận dùng: Rễ
(Radix
Berberidis). Có thể dùng cả thân.
Phân bố sinh thái:
Chỉ mới thấy ở vùng thị trấn Sa Pa (núi Hàm Rồng) và trên núi Hoàng Liên Sơn tỉnh
Lào Cai ở độ cao 1.700-1.800m, cho tới 2.500m. Ở Sa Pa, người ta cũng dùng hạt
để gieo trồng và sau 2-3 năm, đã có thể thu hoạch.
Thu hái: Rễ vào
mùa thu, phơi hay sấy khô. Thân cây thu hái quanh năm, cắt ngắn, phơi khô dùng.
Thành phần hóa học:
Rễ và thân chứa các alkaloid: berberin, oxyacanthin, mubellantin.
Tính vị, tác dụng:
Hoàng liên gai cũng có vị đắng, tính hàn và có tác dụng tương tự Hoàng liên.
Công dụng, cách dùng:
Thường dùng làm thuốc chữa ỉa chảy, lỵ, đau mắt, ăn uống kém tiêu. Ngày dùng
4-6g dưới dạng thuốc sắc hoặc thuốc viên, bột. Cũng có thể dùng dạng chiết xuất
berberin chlorua chế thành viên 0,05g, ngày uống 2-4 viên chia làm 2 lần. Rễ
ngâm rượu hoặc sắc đặc ngậm chữa đau răng hoặc dùng ngâm rượu uống chữa những
triêu chứng của bệnh tăng huyết áp như nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt, đau ngang
lưng. Còn dùng làm nguyên liệu chiết xuất berberin.
Post a Comment