GÁO VIÊN
Tên khác: Thủ
viên.
Tên khoa học: Adina pilulifera (Lam.) Franch. ex Drake;
thuộc họ Cà phê (Rubiaceae).
Tên đồng nghĩa: Adina
globiflora var. tonkinensis Pit.
Mô tả: Cây gỗ nhỏ
cao 5-10m hoặc là cây bụi, nhánh mảnh, lúc non có lông mịn vàng. Lá từng cặp
không bằng nhau; phiến thon dài tới 12cm, rộng tới 3cm, đầu mũi có đuôi ngắn
hay dài đến 2cm, mặt dưới nhạt; cuống dài 1cm; lá kèm cao 5-7mm, chẻ hai sâu. Cụm
hoa đầu đơn độc, đường kính 1-1,5cm, trên một cuống đài cú lỏ bắc ở giữa. Hoa
nhỏ màu trắng. Quả nang có lá đài tồn tại, cao 3-4mm; hạt xám, có cánh, dài
2mm. Cây ra hoa tháng 5-8, quả tháng 9-11
Bộ phận dùng: Rễ,
vỏ thân, lá, hoa và quả (Radix, Cortex, Folium, Flos et Fructus
Adinae Pipuliferae).
Phân bố sinh thái:
Loài cây phân bổ ở Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản. Ở nước ta, cây mọc nhiều ở
vùng rừng núi Nghệ An, Hà Tĩnh, thường sống dưới tán rừng nhiệt đới ẩm ở thung
lũng hoặc ven suối.
Thu hái: Có thể
thu hái rễ và vỏ thân quanh năm. Hoa thu lượm giữa tháng 6 và 8, quả từ tháng 9
tới tháng 11. Lá thu hái giữa mùa hè và mùa thu.
Tính vị, tác dụng:
Vị đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán ứ, giảm đau.
Công dụng, cách dùng:
Rễ dùng trị 1. Cảm mạo sốt cao, viêm nhiễm đường hô hấp trên (hầu họng); 2.
Viêm tuyến mang tai. Hoa và quả dùng trị lỵ, viêm dạ dày ruột cấp tính. Lá dùng
trị 1. Đụng giập; 2. Nhọt, eczema.
Liều dùng: Dùng
rễ ngày 15-30g, hoa và quả ngày 10-15g, sắc nước uống.
Bài thuốc:
1. Kiết lỵ: dùng
toàn cây 30g hoặc hoa và quả 15g sắc nước uống.
2. Đụng giập, giã lá
tươi đắp vào chỗ đau.
www.duoclieu.org
Post a Comment