DU SAM-Thông tô hạp-Keteleeria evelyniana

DU SAM

Tên khác: Thông tô hạp.

Tên khoa học: Keteleeria evelyniana Mast.; thuộc họ Thông (Pinaceae).

Tên đồng nghĩa: Keteleeria delavayi Tieghem; K. dopiana Flous; K. evelyniana var. pendula Hsüeh.

Mô tả: Cây gỗ lớn cao đến 40m. Lá dẹp, hẹp, có đầu nhọn ở nhánh dài, tù tròn ở nhánh ngắn, mặt trên nhẵn, mặt dưới có 2 dải trắng. Chuỳ hoa dài 15-20cm; vẩy mỏng, cứng, không rụng, đầu tù hay tròn, màu đỏ nâu; hạt bóng, đen, dài 0,6cm, có cánh dài 15mm, màu vàng.

Bộ phận dùng: Dầu hạt (Oleum Keteleeriae).

Phân bố sinh thái: Du sam mọc ở độ cao trên 600m, nơi có đất đá vôi ở Tây Bắc nước ta, và cũng gặp phổ biến ở vùng Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng, thường mọc lẫn với thông nhựa hoặc hỗn giao với các cây họ Dẻ, họ Long não.

Thành phần hoá học: Hạt chứa 50% dầu.

Công dụng, cách dùng: Gỗ Du sam cứng trung bình, dùng trong kiến thiết, làm tà vẹt, trụ mỏ và làm dụng cụ gia đình. Hạt có thể ép lấy dầu, thường dùng để đốt, chế xà phòng và dùng để đánh bóng đồ gỗ. Dầu này còn dùng làm thuốc ho, tiêu đờm và sát trùng.