CỎ NHỌ NỒI
Tên khác: Cỏ mực,
Nhọ nồi, Hạn liên thảo.
Tên khoa học: Eclipta prostrata (L.) L., thuộc họ Cúc
(Asteraceae).
Tên đồng nghĩa: Verbesina prostrata L.; V. alba L.; Eclipta erecta L.; E. alba
(L.) Hassk.
Mô tả: Cây thảo 1
năm cao 10-60cm, có thân màu lục, đôi khi hơi đỏ tím, có lông. Lá mọc đối, hẹp,
dài 3-10cm, rộng 0,5-2,5cm, có lông ở cả hai mặt, mép khía răng. Hoa màu trắng,
tập hợp thành đầu ở nách lá hoặc đầu cành, các hoa cái hình lưỡi ở ngoài, các
hoa lưỡng tính hình ống ở giữa. Quả bế dẹt, có 3 cạnh có cánh dài 3mm. Cây ra hoa
tháng 7-9, quả tháng 9-10.
Bộ phận dùng:
Phần cây trên mặt đất (Herba ecliptae). Thường gọi là Hạn
liên thảo.
Phân bố sinh thái:
Loài cây liên nhiệt đới, mọc hoang ở chỗ ẩm mát khắp nơi.
Thu hái: Có thể
thu hái quanh năm, dùng tươi hay phơi khô.
Thành phần hoá học:
Có alkaloid ecliptin, nicotin, α-terthienylinethenol, α-formyl α-terthienyl;
còn có tinh dầu, tanin, chất đắng, caroten, cumarin lacton.
Công dụng: thường
được sử dụng trị: 1. Nôn ra máu từ dạ dày, chảy máu cam, đái ra máu, ỉa ra máu,
tử cung xuất huyết; 2. Viêm gan mạn tính, viêm ruột, lỵ; 3. Trẻ em suy dinh
dưỡng; 4. Ù tai, rụng tóc do đẻ non, suy nhược thần kinh; 5. Nấm da, eczema,
vết loét, bị thương chảy máu, viêm da. Cũng còn dùng làm thuốc sát trùng trong
bệnh ho lao, viêm cổ họng, ban chẩn, lở ngứa, đau mắt, sưng răng, đau dạ dày,
bệnh nấm ngoài da gây rụng tóc.
Cách dùng, liều dùng:
Dùng tươi hay giã lấy nước uống, hoặc sao cháy đen với liều 15-30g sắc uống.
Dùng riêng hoặc phối hợp với ngó sen, lá trắc bá. Trong trường hợp sát trùng
cũng dùng sắc uống hoặc giã tươi lấy nước uống, bã đắp. Có thể dùng tươi xoa
tay chữa rát do vôi, chữa nấm ngoài da và nhuộm tóc có màu tím đen. Viện chống
lao trung ương và Bệnh viện lao K71 đã pha chế thành thuốc tiêm cầm máu, tiêm
bắp thịt, mỗi ngày 1-3 ống (2ml). Có nơi đã sản xuất thành dạng cao nén thành
viên dùng cầm máu.
Bài thuốc:
1. Chảu máu cam, nôn
ra máu từ dạ dày: dùng Cỏ mực 30g, lá Sen 15g. Trắc bá diệp 10g, đun sôi
với nước và chia ra uống làm 3 lần.
2. Chứng vàng da, đau
thận, rụng tóc: dùng Cỏ mực và cành cây Râm, mỗi vị 15g sắc uống.
3. Loét ống tiêu hóa
chảy máu: dùng Cỏ mực 30g, Cỏ bấc 30g, đun sôi uống.
4. Chữa cơ thể suy
nhược, thiếu máu, kém sức, ăn không ngon, gầy yếu: Cỏ mực 100g, Cỏ mần trầu
100g, Gừng khô 50g, các vị chặt nhỏ sao sơ, khử thổ, đổ vào 3 chén nước dừa
tươi, nấu còn 8 phân, uống ngày 2 lần.
Post a Comment