CÂY SE
Tên khác: Cây bó gãy xương, Cây B12, Liên mộc.
Tên khoa học: Symphytum officinale L.; thuộc họ Vòi voi (Boraginaceae).
Tên đồng nghĩa: Symphytum uliginosum A. Kern.
Mô tả: Cây thảo sống lâu, mọc đứng, cao
50-100cm, có lông lởm chởm. Lá mọc so le, hình trái xoan ngọn giáo, lượn sóng ở
mép và thon hẹp thành cuống ở gốc. Hoa trắng, hồng hay tím, xếp thành chùm dạng
bò cạp nhiều hoa; đài 5 thuỳ; tràng hình chuông, có 5 thuỳ ngắn cong ra phía
ngoài thành 5 phần phụ ở họng; 5 nhị thọt có bao phấn nhọn dài hơn chỉ nhị; bầu
gồm 4 lá noãn chứa mỗi cái một noãn. Quả bổ tư có hạch nhẵn và bóng.
Bộ phận dùng: Rễ (Radix Symphyti).
Phân bố sinh thái: Loài cây của Âu
châu; ta có nhập trồng ở vùng cao làm cây thuốc, thường gọi là cây B12.
Thành phần hóa học: Cây, nhất là rễ,
chứa một alkaloid độc là Symphyto-cynoglossin (0,006%), một glycoalkaloid là
consilidin (0,00171%), khi thuỷ phân bởi acid sẽ cho glucose và một alkaloid là
consolicin; cây còn chứa chất nhầy, gôm, nhựa, tanin, một tinh dầu, saccharose
và 0,6-0,8% allantoin.
Tính vị, tác dụng: Cây có tính nhớt,
hơi se, có tác dụng làm dịu, làm mềm và có tính làm liền sẹo do có allantoin.
Công dụng: Người ta dùng cây sắc uống
trong chữa 1. Thổ huyết (Ho ra máu), đái ra máu, băng huyết; 2. Viêm ruột, ỉa
chảy, lỵ, trướng khí ruột kết; 3. Loét dưỡng tiêu hoá, ung thư dạ dày. Dùng
ngoài trị các vết thương mất trương lực, bỏng, loét ở đùi, nứt nẻ da, nứt hậu
môn, gãy và thương tổn xương. Lá có thể hơ nóng dùng đắp trị đau đầu và cuốn
như thuốc lá để hút trị bệnh phổi.
Cách dùng, liều lượng: Dùng uống trong,
lấy 100-150g rễ cây cho vào một lít nước đun cho sôi và ngâm một đêm. Uống nước
chiết này ngày 2 lần sau hai bữa ăn trưa, tối. Để dùng ngoài có thể lấy rễ cây
tươi giã đắp hoặc dùng nước nấu rễ cây khô để rửa hoặc dùng bông thấm thuốc để
đắp.
Post a Comment