BỨA
Tên khác: Bứa lá tròn dài.
Tên khoa học: Garcinia oblongifolia
Champ. ex Benth.; thuộc họ Măng cụt (Clusiaceae).
Mô
tả: Cây gỗ thường xanh cao 6-7m. Cành non thường vuông, xoè ngang và rủ xuống.
Lá hình thuẫn, hơi dài, đuôi nhọn, chóp dài, mép nguyên, nhẵn bóng, có nhiều
điểm mờ. Hoa đực mọc thành cụm 3-5 hoa ở nách lá, 4 lá đài và 5 cánh hoa, 20
nhị có chỉ nhị ngắn. Hoa lưỡng tính có lá đài và cánh hoa như ở hoa đực, màu
hơi vàng hoặc trắng; bầu 4 (6-10) ô, hình cầu, vòi ngắn. Quả mọng mang đài tồn
tại; vỏ quả dày, có khía múi, khi chín màu vàng, phía trong hơi đỏ chứa 6-10
hạt. Mùa hoa quả tháng 3-6.
Bộ
phận dùng: Vỏ (Cortex Garciniae).
Phân
bố sinh thái: Cây mọc hoang trong rừng thứ sinh của các tỉnh từ Hà Tuyên,
Vĩnh Phú đến Quảng Nam - Đà Nẵng. Cũng thường được trồng lấy lá tươi và quả nấu
canh chua.
Thu hái chế biến: Thu hái vỏ quanh năm,
cạo bỏ lớp vỏ ngoài, thái nhỏ, phơi khô.
Tính
vị, tác dụng: Vỏ có tính săn da và hơi đắng, mát, hơi độc, có tác dụng tiêu
viêm, hạ nhiệt, làm săn da, hàn vết thương.
Công
dụng: Lá có vị chua thường được dùng thái nhỏ nấu canh chua. Hạt có áo hạt
chua, ăn được, cũng dùng nấu canh chua. Vỏ thường dùng trị: 1. Loét dạ dày,
loét tá tràng; 2. Viêm dạ dày ruột, kém tiêu hoá; 3. Viêm miệng, bệnh cặn răng;
4. Ho ra máu. Dùng ngoài trị bỏng, mụn nhọt, sâu quảng, eczema, dị ứng mẩn
ngứa, rút các vết đạn đâm vào thịt.
Liều dùng: 20-30g/ngày dạng thuốc sắc,
dùng ngoài giã vỏ tươi đắp. Nhựa bứa dùng trị bỏng.
Bài
thuốc:
1.
Viêm dạ dày ruột, kém tiêu hoá: Vỏ
cây Bứa sắc đặc cô đặc lấy 50%; hàng ngày uống 30ml.
2. Bỏng: Nhựa Bứa pha dầu làm thành cao
lỏng, bôi ngày 1-2 lần.
Post a Comment