BẠCH CHỈ NAM
Tên khác: Ðậu chỉ hay Mát rừng
Tên
khoa học: Milletia pulchra Kurz, thuộc họ Ðậu (Fabaceae).
Mô
tả: Cây to, cao 5-7m. Lá kép lông chim, mọc so le, gồm 11-17 lá chét. Hoa
màu tím hồng, mọc thành chùm ở nách lá gần ngọn. Quả đậu hình dao, nhẵn, cứng.
Hạt hình trứng dẹt, màu vàng nhạt. Cây ra hoa tháng 5-6, có quả tháng 9-10.
Bộ
phận dùng: Thân rễ (Radix
Milletiae Pulchrae).
Phân
bố sinh thái: Cây của miền Ðông Dương, mọc hoang và cũng được trồng ở các
tỉnh miền núi và trung du.
Thu hái chế biến: Có thể thu hái rễ
quanh năm, thường lấy ở những cây nhỏ. Rửa sạch thái phiến phơi khô.
Tính
vị, tác dụng: Củ có vị đắng, hơi cay, mùi thơm hơi hắc, tính mát; có tác
dụng giải cảm, giảm đau đầu và nhức mắt, phát tán, thông kinh lạc, tiêu phong
nhiệt ngứa gãi, sưng tấy, làn ráo mủ và đắp vết thương rắn cắn.
Công
dụng: Thường được chỉ định dùng trị cảm mạo, sốt nóng, bí mồ hôi, ngạt mũi,
nhức đầu, sợ gió, tay chân nhức mỏi, phong thấp đau xương, nhức mắt, viêm da do
dị ứng sơn (sơn ăn) ban trái, đậu mùa.
Cách dùng liều lượng: 8-16g cho đến
40g, dạng thuốc sắc hoặc bột. Có thể dùng củ tươi mài với nước gạo hoặc nước
cơm, bôi trị sơn ăn làm lở ngứa, chảy máu.
Ðơn thuốc:
1.
Phong nhiệt mần ngứa: Rễ Bạch chỉ
nam, Ðơn kim, Liễu đỏ, mỗi vị 30g sắc uống.
2.
Phong thấp đau nhức: Bạch chỉ nam,
cành Liễu, Huyết đằng, mỗi vị 20g sắc uống.
3. Ðau bụng, kém tiêu, ỉa chảy: Bạch chỉ nam 20g, vỏ Quít 12g, Hậu
phác nam 8g sắc uống.
Ghi chú: Người thiếu máu, suy nhược cơ
thể không nên dùng.
Post a Comment